San Nicolas de Bujaruelo

Vandaag de laatste dag in Torla. Morgenvroeg vertrekken we naar het noorden, Frankrijk in. Maarrr we vertrekken niet zonder dat we samen ook een mooie wandeling hebben gemaakt….ik, Greetje en Odie. Even informeren bij het tourist office hier om de hoek wat de beste opties zijn voor een mooie wandeling van 1.5-2 uur. De man achter de balie weet het meteen. “jaaaja, je kunt daar naartoe, geen enkel probleem; ook niet voor een normale auto”. Hij doelt op een gravelpad vanaf de brug bij Los Navarros in de richting van San Nicolas de Bujaruelo…naar de laatste camping in de vallei van Bujaruelo. “het is daar erg mooi en prima voor een goede wandeling langs de Rio Ara” zegt hij erachteraan als ik opgetogen mijn kaart weer inpak. Inpakken is zo gebeurt. Schoenen aan en huppekee de laatste wandeling saampies. Eerst over het gravelpad….7 km naar later blijkt, maar goed onderhouden en zo af en toe een stukje betonweg. Met een gemiddelde snelheid van 20 genieten we van het uitzicht op de Rio Ara en de kloof waar we tussendoor rijden. Het is al behoorlijk druk met auto’s als we aankomen. De romaanse brug zien we al liggen, naast de camping en de refugio. Auto langs de kant van de weg parkeren en wandelen met die hap !!

Odie is zichtbaar…en hoorbaar….ontembaar. “JAAAA baasje, JAAAA vrouwtje, nu ik…nu ben ik aan de beurt” lijkt ze te zeggen…ze trekt aan de lijn alsof haar leven ervan afhangt. Alle hoeken en gaatjes van het grintpad worden verkend. Onder ons stroomt de Rio Ara langs, wij gaan stroomopwaarts tot aan een kruispunt van paden. Hier, bij Puento d’Oncin, is de afslag terug naar de refugio, naar de vallei d’Otal OF naar de Vignemal zelf. Een van Frankrijks bekendste bergen (en laatste gletsjers).

Wij kiezen voor de terugweg die onverwacht onwaarschijnlijk mooi is. Het lijkt een sprookje. Bomen afgewisseld met übergroen grasveld, kleine beekjes die uitkomen op de snelstromende Rio Ara. De omgeving is stil, de bergen hoog en de rivier is het enige wat je hoort. Odie snuffelt heel wat af, nadat ze moe is geworden van het spelletje “lijntrekken”. Het bronwater uit de kraan op het kruispunt geeft haar weer wat energie.

Heerlijk ontspannen lopen we op het gras langs de rivier als ineens Odie de rivier in loopt. “huh? Wat nu, wat doe je nu Odie?” zeggen we allebei..die gekke hond heeft nog nooit uit zichzelf water opgezocht en nu gaat ze er vaneiges in ….tot aan d’er tepeltjes….drinkt en blijft wat rondkijken. Dit is echt nieuw voor ons. Leuk heh zo’n rare teckel. Iedereen: ik heb bewijzen. Foto’s van het moment !!!

Dan nog maar eens proberen, even verderop waar ze dieper kan staan….en ja hoor het lukt weer.

Ik denk dat Odie wil zeggen “vrouwtje/baasje, ik ben warm en wil afkoelen en jullie doen dat niet voor me”. We vervolgen de wandeling en hebben eigenlijk niet eens in de gaten dat we alweer bij de romaanse brug zijn. Ons beginpunt.

Nog een laatste keer proberen dan? Odie is inmiddels behoorlijk smerig. En ja hoor…Als Greetje met haar voeten in het water staat komt Odie erbij staan…zonder problemen…dit is leuk.

Tijd voor koffie…nou koffie, meer warme melk. Thuis maar betere koffie zetten. Bij camping San Anton langs gegaan en het appartement betaald. Hoe mooi, ik kan mijn auto direct voor ons appartement parkeren. Makkelijk om vanmiddag de spullen in te pakken.

Vanavond wat eten halen en morgenvroeg aanrijden richting Puy en Velay.

Groetjes en tot snel allemaal.

Onze avonturen zijn bijna over L

Ordesa...tweede wandeling. Langs de rotswand op 600 m

Vandaag weer vroeg opgestaan voor de tweede en laatste lange wandeling in Ordesa. Odie uitlaten, ontbijten (yoghurt en thee; Greetje had inmiddels al weer 2 broodjes klaargemaakt en cake gesneden), alles inpakken in de rugzak en niets vergeten. Om 7.10 ben ik klaar en loop vol goede moed naar de bus. Stipt op tijd rijdt de bus om 7.30 richting Ordesa. Het wordt vandaag een lange dag.

Met een geschatte wandeltijd van 6.5 uur ben ik vooraf wel een beetje onder de indruk van de tocht die ik ga maken. Ik weet namelijk niet helemaal wat ik kan verwachten behalve dan dat de eerste anderhalf uur alleen maar klimmen is via een zigzag lopend jaagpad (“senda de cazadores”) naar de top van de boomgrens, 600 meter boven me!! Parkwachten informeren ons dat de klim heftig zal zijn maar dat het uitzicht fantastisch is. Via het brede valleipad kom ik na 5 min. aan bij het sterk omhooglopende en smalle senda de cazadores dwars door het bos. Slechts 1 persoon breed, over een licht schuin hellend pad naar de zijkant loop ik eerst door een bos vol bladeren van boomstronk naar boomstronk, zo hier en daar opgevuld met rotsen. Het pad loopt met meer dan 30% heftig omhoog en ik ben blij dat ik mijn wandelstok heb meegenomen. De eerste stappen in het bos zijn snel genomen maar als ik 20 m hoogteverschil heb genomen (van de 600 !!) merk ik dat dit niet de methode is die ik vol kan houden…”tikkie terug jaap”…ik moet een meer gelijkmatige tred houden en regelmatig rusten om boven te kunnen komen. Teruggaan is hier eigenlijk geen optie omdat dalen hier toch wel als gevaarlijk wordt aangeduid. En geloof me, het is waar. Ik heb nu de stappen gezet de berg op en zal de hele rit moeten gaan afleggen.

Langzaam, voor mijn gevoel, zet ik stap voor stap omhoog, steeds in de gaten houdend dat ik regelmatig rust….zo bereik ik de eerste 100 m, en nog 100 m. Het is veel zwaarder dan ik gedacht had en ik heb nog maar 1/3 erop zitten…mijn tijd klopt wel. Het eerste half uur zit erop. Dat is goed. Naarmate ik heftig zwetend steeds hoger kom verandert het landschap van een donkere bosachtige ondergrond met veel boomwortels naar meer en meer rotsformaties. Het pad verandert in een rotsige ondergrond die moeilijker en moeilijker te bewandelen is. Het pad verandert bovendien voortdurend van richting om voorbij te komen aan de overhangende rotsformaties boven mij. Ik kom langzamer vooruit, het hoogteverschil gaat sneller vanwege de stappen die ik moet maken op de rotsen die het pad aangeven. Inmiddels op 300 m ontmoet ik 2 Spanjaarden die ik vlak tevoren in de bus gezien had. De eerste 2 personen in 45 min wandeltijd. Tijd om te rusten en te drinken. Ik zet mijn rugzak neer op een rotswand en realiseer me dat dit wel erg zwaar is. Ik ben nog maar op de helft ! Onder me hoor ik nog een paar mensen zwoegen…gelukkig ik ben niet alleen J… Ik doe mijn rugzak weer om en vervolg opnieuw mijn weg omhoog. Langzaam welliswaar en na elke zigzag stoppen en 15 seconden rusten, kom ik in een wat gelijkmatiger tred hoger en hoger. Elke 20 m hoogteverschil rust ik wat langer uit. Mijn benen gaan goed, uithoudingsvermogen ook, gelukkig hier heb ik hier geen enkel probleem. Wandelen op deze manier heeft toch wel te maken met hoe je zo lang mogelijk, al is het langzaam, door kunt gaan. Meter voor meter hoogteverschil neem ik door alleen maar op het pad te kijken en ervoor te zorgen dat je niet struikelt. De stok is een enorm hulpmiddel als steun. De 400 m gaat voorbij. Bij 500 m bereik ik langzaam de boomgrens. Het bos laat meer licht toe en ik kan de omgeving vaker zien, en ook de inmiddels enorme diepte die onder mij ligt…wow. Niet voor mensen met hoogtevrees.

Het pad verandert opnieuw. De rotsformaties worden groter, het is moeilijker het pad te volgen zonder steeds weer een halve meter of meer omhoog te stappen…van rots naar rots. Er is meer gravel op het pad aanwezig wat lastig lopen is vanwege het glibberige karakter. Een paar keer verloopt het jaagpad over een gravelveld wat waarschijnlijk in eerdere jaren verschoven is. Toch zie je dat de parkwacht hier aandacht aan geschonken heeft om alles zo veilig mogelijk te maken. De top is in zicht als ik het laatste gravelveld oversteek en weer in een licht bos terecht kom. Even door het bospad lopen en EINDELIJK, na 1.5 uur zwoegen en zweten kom ik bij de eerste schuilhut en het balkon (Mirador de Cazzadores). Een betonnen balkon met railing dat een fenomenaal uitzicht verschaft van een groot deel van de Ordesa vallei. Aan de overkant zie ik de pieken van Frankrijk liggen. De Taillon met zijn 3.146 m

Nu is het even echt uitrusten en genieten van het landschap. Wat eten en drinken en kijken wat er om me heen gebeurt. Er zijn ongeveer 20 mensen boven, ook de 2 Spanjaarden. Vanaf nu gaat het makkelijker worden, alhoewel ik nog 5 uur moet. Onder mij vliegt sierlijk een hele grote roofvogel op zoek naar voedsel. Het is de grote lammergier die alleen in de Pyreneeën voorkomt..

Na 15 min hou ik het voor gezien. Met de camera in de aanslag ga ik op weg langs de richel tegen de rotswand die zich van dit punt uitstrekt tot aan de beklimming van Monte Perdido…Circo de Soaso en de paardestaartwaterval (Cascades Cola de Caballo). Met een lengte van 4 km over de “Faja de Pelay” ben ik hier de komende 2.5 uur wel zoet mee.

mirodores de cazadores

De parkwacht gaf aan dat Faja de Pelay goed te bewandelen is. Eigenlijk loopt het pad alleen maar af vanaf het uitkijkpunt tot in de vallei…Of ….eigenlijk anders gezegd, Faja de Pelay loopt idd wat af maar geen honderden meters. Het pad in de vallei stijgt van 1.300 m naar 1.800 m terwijl ik vanaf 1.950 m over 4 km daal met ongeveer 150 m….vrij horizontaal dus. Wat de parkwacht er niet bij verteld heeft is dat het pad smal is, dicht langs de 500 m diepe afgrond verloopt en een beetje op en neer gaat. Dan weer 30 m naar beneden, dan weer 20 m omhoog etc….om gemiddeld steeds een beetje te dalen. Al met al een vermoeiende bezigheid. Niet altijd even gemakkelijk omdat je steeds geconcentreerd moet zijn op het pad voor je. Gelukkig loop ik nog in de schaduw van de bergen. De zon heeft me nog niet te pakken. Het jaagpad is mooi, het uitzicht is fenomenaal, de camera is vanaf het balkon nog niet uit mijn handen geweest.

Faja de Pelay

Nog geen 15 min later zie ik aan de overkant Brèche Roland verschijnen. De poort naar de Franse kant; de Gavarnie. Daar waar Greetje en ik jaren geleden ook al gelopen hebben. Toen hebben we Brèche Roland niet kunnen zien…nu zie ik hem wel. WOW, waanzinnig mooi ! Tot aan Brèche Roland is een hele sneeuw en ijsvlakte zichtbaar. Zonder speciaal klimgereedschap kom je hier niet vanuit de Spaanse kant. De aanblik in die koude onherbergzame wereld, de waterval ervoor en de ongenaakbare bergen is fantastisch. Ik zit en maak foto’s van het spektakel om niet te vergeten…maar ik moet weer verder. Al snel heb ik een regelmatige tred te pakken en vervolg zwijgend mijn weg. Ik hoor alleen de vogels om mij heen, het grit onder mijn schoenen en het “tik tik” van de wandelstok bij elke stap die ik zet…verder is er niets, helemaal niets. Alleen het uitzicht en zo nu en dan een wandelaar.

breche roland

Het jaagpad vervolgd zijn weg langs de rotswand, door het bos, over een heuvel etc…totdat ik bij een grasveld terechtkom met een tweede schuilhut. Ik denk ongeveer de helft van dit pad gehad te hebben. Als ik naar de overkant kijk, en naar beneden zie ik dat ik ongeveer ter hoogte van de watervallen ben, diep onder me.

Ik heb in mijn leven nog niet zo’n waanzinnig mooi uitzicht gehad. Langzaam verandert de vegetatie van bosachtig naar een meer open dennenbos en vlakkere “weides” waar enorme rotsblokken verspreid liggen. Het pad loopt nu toch wel naar beneden en de vallei Soaso komt in zicht. Diep onder me zie ik de Gradas de Soaso (watervallen) liggen. In het dal heeft men er nu 2 uur opzitten, ik inmiddels bijna 3,5 uur.

Vanaf nu is het dalen dalen dalen over gravel en rotsblokken. Zo nu en dan een waterval oversteken. Voorzichtig…het is glad.  Ik wordt moe. Steeds vaker merk ik dat ik mijn voeten onvoldoende optil waardoor ik gravel en rotsen raak in het pad. Struikelen doe ik niet maar soms krijg ik een dreun tegen mijn tenen aan. Niet lekker. Bewust til ik mijn voeten hoger op, toch slaat de vermoeidheid toe. Gelukkig is het eindpunt is in zicht….Cascades Cola de Caballo. Ik schat nog ongeveer een half uur.

De cascades heb ik vanaf hier goed in het cameravizier, net als de vallei Soaso en de Rio Arazas onder me. Prachtig om te zien. Dit is adembenemend, even doorstappen en ik ben er. Het is 12.00 en ik sta voor de watervallen. Ik ben echt behoorlijk moe. Tijd voor uitrusten, drinken (ik heb nog een halve fles water), eten en de bandana verfrissen in de rivier. Rustend voel ik nu pas de hitte van de zon op mijn lijf. Mijn hoofd is warm.

Cascades de Cola de Caballo

monte perdido en circo de soaso

Ik kan hier niet uren blijven, dus na wat gegeten en gedronken te hebben en een frisse bandana om kan ik mijn weg weer vervolgen. Daar waar sommigen naar refugio Göritz gaan voor de beklimming van Monte Perdido of oversteken naar Frankrijk, sla ik af, terug naar de parkeerplaats. De route terug is begonnen…2.5 uur terug over het brede pad wat ik eergisteren heb beschreven…geen foto’s gemaakt. Alleen maar terugwandelen, met hier en daar een stop. Ik kom veel wandelaars (en toeristische stadspark-achtig geklede mensen op slippers) tegen deze keer. Natuurlijk meer wandelaars, ik ben ook meer als 1 uur later op de terugweg. Over de weg terug heb ik niet erg veel te verhalen behalve dan dat ik toch wel behoorlijk moe wordt, zeker als ik de vallei uit ben, Gradas de Soaso (waterval) opnieuw heb bewonderd en de smalle open vallei voor me opdoemt. Het bos begint over ongeveer een kilometer meen ik me te herinneren. De hitte van de zon is nu echt merkbaar. Ik verlang naar de koelte van het bos. Een beetje strompelend loop ik langs een jong stel waarvan de vrouw blijkbaar haar enkel heeft verstuikt. Ze proberen terug te lopen maar het gaat duidelijk heel zwaar worden. Voor een normale wandelaar is de weg terug vanaf hier al meer dan 1.5 uur. Ik ben inmiddels in het bos en loop met een gelijke tred het pad af. Onophoudelijk kom ik mensen tegen “ola”, “OLA”, “ola” hoor ik continu. Jammer dat het minder “tranquilo” is als in de vroegte. Het luisteren naar de vogels, het getik van mijn wandelstok en het gekraak van grit onder mijn schoenen heeft wel wat. Ik concentreer me op mijn tred en de plaats waar ik mijn voeten neerzet op het gravel. Zo nu en dan stoot ik mijn tenen weer tegen een rots. “oefff, voeten weer niet opgetild” denk ik pijnlijk. De moeheid slaat nu echt toe. Afdalen is lastig. Nog een half uur en dan ben ik er. …..de rivier Arazas verloopt inmiddels links van mij. Nog een kilometer en ik kan de parkeerplaats op….EINDELIJK. gehaald. Ik voel de moeheid in mijn voeten nog sterker opkomen. Met zware schoenen haal ik een ijskoude cola aan de bar…dit heb ik even nodig….5 min zitten. Nog even het laatste eten en terug de bus in. Greetje en Odie staan me op te wachten bij de bus…xxxxxx

Dit was toch wel mijn grootste wandeluitdaging tot nu toe…en de mooiste.

Ordesa is fenomenaal mooi en een hele ervaring.

 “Been there…Done that”

PS: dit was zonder Greetje’s opoffering van 1 dag niet gelukt..:-)

Ainsa en Broto

Het is weer zonnig. De zon staat inmiddels weer aan de hemel als we opstaan zo rond een uur of acht. Als we uit het raam kijken zien we de activiteiten van het kleine dorpsplein. Mijn auto moet ik voor 9 uur van het plein halen want er is markt…”markt” roept Greetje? “ja markt” roep ik…”dan gaan we eerst even kijken” roept ze terug…..Na het ontbijt, toast met jam en kaas, thee en van alles en nog wat zoals beschuit uit Olanda (jaja..we zijn Ollanders heh?) gaan we naar de markt. Nou…dat kan beter, zegge en schrijve 4 kraampjes met kleding, souvenirs, kaas en mineralen. 5 minuten hebben we erover gedaan en we zijn weer thuis. Oeff dat wat afzien….

Volgende stop is Aïnsa, een klein dorp ongeveer 45 km van Torla aan de monding van de Rio Ara het stuwmeer in. Het dorp stamt al uit de XIIde eeuw met een prachtig, echt prachtige kern. Het fort boven op de heuvel domineert het dorp en de omgeving. Het dorp doet een beetje denken aan Monteregioni vlak bij Florence in Italie. Het is eigenlijk een oude burcht met smalle straatjes van huizen rondom een kerk. In de kerk huist een nest met zwaluwen, vier jonkies. Ze zijn bijna zo groot dat ze uit kunnen vliegen maar iedereen die binnenkomt stoort ze in hun gepiep. Mama vliegt onophoudelijk rond. Als je rondom de kerk loopt ontstaan prachtige vergezichten naar de Rio Ara aan de ene kant en de toppen van de Pyreneen aan de andere kant. Het fort is vrij kaal, alleen de buitenmuren staan nog overeind, inwendig is het 1 groot grasveld. Ik kan mij goed inbeelden dat dit in vroeger dagen een strategische plek is geweest voor alle passanten, ridders en boeren.

de heilige Maria

lijk ik erop? 

ainsa

Koffie drinken op het Plaza Mayor en dan weer richting auto, terug naar Boltana, Fiscal en Broto. Boltana en Fiscal zijn niet echt de moeite waard te bezoeken. De N260 door de vallei is wel waanzinnig mooi, zeker als we een nauwe passage doorrijden en een overzicht krijgen van een verlaten dorpje aan de overkant van een houten hangbrug. Langzaam verlaten we de vallei voor de bergen. Bij Broto stoppen we voor de lunch, het is inmiddels 14.00.

Jullie weten natuurlijk al wat er te eten is vanmiddag:

·        Pollo …kippiekippie; de enige echte lekkere kippie

·        Canneloni

·        Gevulde champignons uit d’en oven

·        Enne: schapenyoghurt als toetje…Ja, die van een paar dagen geleden…

·        Voor Greetje chocoladetaart gevuld met chocolademouse en ijs

·        Odie heeft kippie kippie meegesnoept

Na veel gefacebooked met deze en gene, foto’s van voor en na het eten (kippie heel-kippie botjes) en het legen van 1 fles koudgestelde witte wijn door 1 niet nader genoemd persoon beginnend met een G, rollen we om 15.30 gevuld van het terras naar de auto voor de laatste metertjes. Overigens G. had een glas gevraagd maar ja…ikke ken geen Spaans Esther…dus krijgen we een fles!

Niet nader genoemd persoon is een beetje giechelig als ze de auto instapt…5 min  later staan we met auto en al op het pleintje in Torla. Onze geplande korte wandeling is door deze onverwachte gebeurtenissen (eten en drank) niet door gegaan.

Thuisgekomen storten wij ons neer op de bank en op bed…vol en voldaan. Nog geen 15 min later ronken we allebei de middag door. Greetje haalt met alle gemak de slaap van de afgelopen nachten weer een beetje in. Pas om 17.30 zijn we weer een beetje bij de levenden, maak ik me op om wat boodschappen te doen en de hond uit te laten. Vandaag GEEN brood of warm eten meer. We snappen nu helemaal waarom Spanjaarden en Fransen tussen de middag eten en ’s avonds alleen brood of lichte maaltijden…veel praktischer in deze omgeving.

Tijdens het boodschappen doen vindt ik in een klein specialiteitenwinkeltje een mooie kleine koe-kaas voor de winnaar van de prijsvraag. Bovendien die heerlijke schapenyoghurt kunnen kopen…hier wil ik liters van …wow, zo lekker.

Morgen staat een tweede, langere wandeling, op het schema. Ik vertrek dezelfde tijd maar ga nu eerst 500 m stijgen tot boven de boomgrens en loop dan op een breed pad langs de rotswand naar het eindpunt van eergisteren, de paardestaartwaterval. De klim is zwaar, daarna blijft het vlak tot het einde en ga terug zoals ik eergisteren gelopen heb. Geschatte tijd ongeveer 6,5 uur.

Tot morgen iedereen…

ons appartement, de eerste etage 

jonge zwaluwen in Ainsa

uitzicht op de ingang van Ordesa vanuit Torla

Ordesa y Monte Perdido

Het was vanmorgen alweer vroeg toen de wekker afging.  6.30 uur.

Arno is vandaag van plan een lange wandeling te maken in het Nationaal Park Ordesa. Om de ergste hitte voor te zijn en het park te verkennen zonder de hele hordes wandelaars te ontmoeten is vroeg starten het beste. Even wassen, ontbijten (yoghurt en thee), Odie uitlaten, wandelschoenen aandoen en rugzak inpakken. Ik ben klaar voor de wandeling. Greetje heeft ondertussen een stuk cake gesneden en 2 broodjes met ei/bacon/sla klaargemaakt als ik terugkom met Odie, heerlijk. Inmiddels is het 7.15 en kan ik de bus nemen van 7.30 naar het park. Na een kronkelig smalle weg die met haarspeldbochten omhoog gaat bereiken we ongeveer 7.45 de P-plaats. Hier is nog een laatste restaurant gevestigd. Vanaf hier (1.300 m) begint de echte wandeling naar het eindpunt voor mij, Circo de Soaso en Cascada de la Cola de Caballo (1.850 m).

Wandelschoenen goed vast strikken. Rugzak aan met 2 waterflessen, camera, 2 lenzen, EHBO-kit, poncho, zakmes, bandera, pet, zonnebril, eten, cake, zak zoute pinda’s en rehydratatiepakjes (1 keer uitgedroogd zijn is voldoende…lesje geleerd). Het is 7.50. Daar ga ik !!. 6 uur lopen.

Vanaf het startpunt is de Ordesa-kloof vrij smal en loop ik zeker het eerste uur in de bossen. Het is fris en ben blij dat ik een shirt met lange mouwen heb aangedaan onder mijn gewone t-shirt. De bandana en pet helpen om warm te blijven en niet teveel vocht te verliezen in het begin.

Ik loop voortdurend over een vrij breed (1 auto) gravelpad wat continu omhoog loopt. Niet te erg, maar voelbaar in de benen. De bossen zorgen voor koelte, het pad is vrij recht tot aan de eerste waterval (Cascade)..Cascade de Arripas op 1.400 m. Natuurlijk even kijken. Al vrij snel gaat het pad over in een kronkelig breed pad wat iets steiler omhoog loopt naar de volgende 2 watervallen, la Cueva en del Estrecho. Beiden liggen vrij dicht bij elkaar. Ik heb er dan inmiddels 1.5 uur opzitten. Deze watervallen zijn woest en erg mooi en ik stop even om foto’s te nemen en eventjes te rusten. Net als ik Estrecho verlaat gaat het brede pad over in een breed zigzag-pad wat zich van de rivier af beweegt dieper het bos in met ook nog een behoorlijke stijging . Dit stuk vergt wat meer moeite en een langzamer tred, dwars door een donker bos. Uiteindelijk heb ik toch een 15 min nodig om vanaf de waterval Estrecho beneden naar de bovenloop te komen en ook hier alles te bewonderen (1.600 m). Na ongeveer 2 uur kom ik eindelijk enigszins boven de boomgrens uit en volgt de laatste, brede en enorme waterval…eigenlijk een serie van cascades (Gradas de Soaso)….op inmiddels 1.700 m. De mooiste tot op heden.

Ik kom boven de boomgrens uit en de eerste kleine vallei opent zich voor me. De eerste echte rotsformaties en rotswanden zijn te zien. Hoe meer ik de vallei in kom, hoe mooier en breder het wordt. Het is om stil van te worden…zo onbeschrijflijk rustig, mooi, onherbergzaam. Ver boven mij hoor ik een roofvogel krijsen. Bijna niemand zie ik in de vallei lopen, misschien 5 of 6 mensen? Dat is alles, honderden meters voor en achter mij niemand…helemaal niemand. Alleen de natuur, watervallen, beekloopjes, groen gras bedekt met gele bloemen (pozzines in het Corsicaans) en loodrecht oprijzende kale rotswanden aan beide zijden hoog boven mij.

Ik zie nu Cilindro de Marboré (3.328 m) en Monte Perdido (3.355 m), de hoogste berg van het Pyreneenmassief,  recht voor mij uit. Beide bergen domineren de hele vallei. Ze kijken op ons neer alsof ze ongenaakbaar en onbedwingbaar zijn. Het is waanzinnig mooi om deze vallei in combinatie met deze bergen in al zijn kleuren zo te zien. Hier heb ik toch al jaren van gedroomd. Dit uitzicht is fenomenaal….echt !!

Het is inmiddels 11.00. Ik stop, ga even eten en wat drinken en dan weer terug naar Greetje. De broodjes zijn geweldig lekker.

Heh…kijk daar. Even verderop graast een gems. Nog geen 50 m van mij vandaan. Zij heeft geen haast en is ook niet angstig, maar kijkt zo nu en dan even om zich heen. Ik schroef de grote telelens op de camera en laat mijn spullen achter om voorzichtig dichter in de buurt te komen…op bijna 25 m heb ik haar prachtig te pakken op camera, daarna verdwijnt ze de bergen in.

Tijd om terug te gaan…dezelfde mooie weg terug. Continu afdalen en van het uitzicht genieten. Alhoewel ik helemaal geen problemen heb met de wandeling en mijn voeten/benen, is afdalen lastiger dan stijgen. De benen worden moe, ik ben wat minder stevig op de been en mijn tenen komen voortdurend tegen de voorkant van de schoen aan. Niet pijnlijk, gewoon lastiger lopen. Bij Puente de Arripas ga ik de rivier over en loop aan de overkant verder naar beneden totdat ik bij Pradera aankom. De parkeerplaats.

Even wat drinken bij het restaurant, onderweg terug hebben Greetje en ik al contact gehad voor de koffie (smile), en om 13.30 terug met de bus. Wow…een geslaagde wandeling !!!

Hier een kleine indruk van al dat moois:

Haaaa we hebben weer een paar vragen. De eerste die het goed heeft krijgt een kaasje uit de Pyreneeen:

·        De onzinnige, maar wel leuke, eerst. Hoe heten de smurfen in Spanje?

·        Welke vallei grenst aan de andere kant van Ordesa? In Frankrijk…

Succes…

Hallo allemaal !!

Hierrrrr zijn we weeer !!

Kijk vooral eens op de website : www.torla.es en de hiernaast aangegeven websites van de Ordesa vallei.

Camping Valle de Tena is een “straatjescamping” zo’n camping die je vroeger in Nederland ook zag. Waar iedereen elkaar kent en de tuintjes netjes zijn. Nou ja…hier zijn er geen tuintjes maar rommelige straatjes. Tot lastige bijkomstigheid zijn de vliegen in de cabin die Odie, mij en vooral Greetje behoorlijk uit de slaap houden. Dat, en het feit dat de camping nogal, rommelig, leeg en buiten het toeristen gebied ligt heeft ons doen besluiten om het appartement in Torla te nemen..en daar zitten we nu dan ook terwijl ik dit schrijf.

Vanmorgen zijn we om 9.00 opgestaan en gedouched. Aankleden, even een croissant naar binnen werken met ananassap en aan de slag. De laatste dingen worden in de auto geladen zoals koelbox, kussens, laptop, dekbed, Odie en nog een paar kleine dingen als we om 9.15 aanrijden naar Torla over die kronkelweg. 3 kwartier later staan we op de stoep van het appartement. Even aanbellen en het appartement wordt voor ons geopend…de sleutels kunnen we weer inleveren bij deze vrouw of bij de receptie van camping San Anton. Daar moeten we immers ook betalen.

Nu de benodigdheden nog naar boven slepen…Ik heb de auto even verderop geparkeerd op het pleintje tegenover het tourist office. Daar kan ie de komende dagen blijven staan. Voor vandaag is het de auto voor een klein deel uitladen, boodschappen doen voor vanmiddag en vanavond, koffie drinken en inlichtingen opvragen over de wandelroutes die wij/ik deze week willen gaan doen.

Eén ding staat vast, van hieruit Brèche Roland bereiken zal niet gaan tenzij ik een klimmer ben met gereedschap. Boven ligt nog veel sneeuw dit jaar. Het heeft tot juni geregend en gesneeuwd. Allen de mountaineers zijn hiervoor getraind. Er zijn hier echt genoeg wandeluitdagingen om 2 weken te verblijven.

Morgen blijft Greetje met Odie achter en ik ga vroeg op pad (7.00) voor de wandeling in de Ordesa vallei zelf…een eenvoudige, niet te zware, wandeling van ik denk ongeveer 5, misschien 6 uur. Ohhh ik moet zeggen van Greetje met “pijn in mijn hart laat ik haar achter in dit onherbergzame eenzame lugubere oord waar geen mens ooit zal komen…of verlaten” .DAT nu heeft mijn Greetje voor mij over….dan weten jullie dat als ik thuiskom.

Wandeling: met de bus naar het beginpunt Pradera – Rio Arozas volgen tot aan Circo de Soasa en vandaar langs Faja de Pelay terug naar Pradera.

Nu is het lekker uitrusten in het appartement. Als om 17.00 de winkels weer opengaan nog wat kleine dingen halen en misschien vanavond nog koffie drinken op één van de vele terrasjes/bars.

Torla

Vandaag staat het zonnetje hoog, geen bewolking te zien. Het is een perfecte dag voor een bezoek aan Torla en het Nationale Park Ordesa y Monte Perdido (de verloren berg). Een bezoek en de wandelingen in dit park staat al lang heel hoog op het verlanglijstje van Arno omdat juist dit park zo ontzettend mooi moet zijn. Bovendien ligt het park erg afgelegen waardoor het hier echt genieten is van de omringende natuur. Er lopen slechts 2 smalle wegen in richting Torla. 1 vanaf Ainsa en 1 vanaf Biescas, beiden in Spanje.

Uitslapen, lekker rustig ontbijten en om 10 uur naar Torla gereden. Een afstand van ca. 25 km waar we uiteindelijk 45 minuten over doen…een niet aflatende smalle kronkelende weg met halverwege een tunnel van 500 m waar geen 2 auto’s samen doorheen kunnen…om en om dus.

Voordat we Torla inrijden is er een grote P-plaats voor auto’s en bussen. Redelijk wat auto’s, maar niet overvol. Wie namelijk in de zomer naar Ordesa wil zal de laatste 10 km de bus moeten pakken…alles om het park te ontlasten. Auto parkeren, wandelschoenen aan, Odie opstellen in voorwaartse richting (we zouden Odie eigenlijk een eigen waterdraagzakje om moeten doen…zo’n Camelbag voor tekkeltjes) en GAAN met die banaan !!!!

Eerst ff naar de informatie toe voor de do’s en don’t s in het park…Nou de eerste is meteen raak. Odie mag in het park aan de lijn mee. Maarrrrr, en nu komt het…ze mag NIET mee de bus in naar de officiële ingang van het park. Dusss als wij het park in willen dan zullen we eerst 8 km moeten lopen tot de ingang…nie echt fijn. Teleurgesteld L…Er is wel een glimpje hoop want de behulpzame dame achter de balie probeert echt alles om aan te geven welke wandelroutes wel mogelijk zijn, net zo mooi, en net buiten het park liggen. Hier kun je met de auto komen en vandaaruit naar een aantal watervallen wandelen…Ook prachtig, echt.

Maar toch het is niet Ordesa….

Eerst maar eens even het dorpje in en koffie drinken. Het dorpje mag dan klein zijn maar de sfeer en bouw is echt geweldig. Dit is alsof je in een alpinistendorp bent waar onophoudelijk klimmers weggaan en binnenkomen. Allerlei nationaliteiten…Overal restaurantjes, bars, winkeltjes…allemaal verborgen in gangetjes en steegjes. Beschermd tegen wind, regen, kou en sneeuw. Ook in de winter is het dorp een actieve verblijfplaats voor toeristen. Wij zijn er heel erg van gecharmeerd.

In een nis van een bar zitten we aan onze koffie en overleggen wat we kunnen doen. Greetje stelt voor om i.p.v. onze huidige cabin, die we tot vrijdag hebben, iets te vinden in Torla of Broto om het toch mogelijk te maken voor 1 van ons de vallei te bezoeken. Het is hier zo waanzinnig mooi en indrukwekkend. We gaan eens kijken bij de campings. Allemaal beschikken ze over cabins.

We lopen het dorp uit en we zien “tourist appartement a loue”. Beneden zien we een oud vrouwtje. Ik loop naar beneden en vraag in mijn beste Frans (dank dank Esther) of er een appartement voor 2 personen beschikbaar is…Na veel frans overleg belt ze haar neef/zoon (?)…JA, er is een appartement beschikbaar. In Torla zelf. 5 nachten, voor een heel acceptabele prijs. Haar broer brengt ons even om te kijken…”Allemaal in de auto stappen” lijkt hij te prevelen. Hij rijdt ons naar het kleine centrumpje en sjokt voor ons uit naar het appartement. Het blijkt een prachtig klein appartementje te zijn met alles erop en eraan. “doen” roepen we tegelijk. Het ligt op een steenworp afstand van alle restaurants en bars. En we hebben een balkonnetje. “tres bien, nous nous voulons louer cette appartement s.v.p. » zeggen we als we weer bij de oude vrouw zijn. Ze belt haar zoon/neef en hij bevestigt de afspraak. Morgen kunnen we de sleutel halen bij haar broer die 4 hoog woont.

Torla

midden in Torla tegenover ons appartement

pleintje Torla

We zijn heppie heppie…Vlak bij Ordesa…kan niet dichter bij en we kunnen nu om en om met de bus gaan en een wandeling te maken in Ordesa.

Het is inmiddels lunchtijd en we zijn in het naastgelegen Broto. We strijken neer op het terras van eetgelegenheid la tea..Ikke neem pollo (kippie kippie) en Greetje ravioli met pesto, en aerepals met een ietsiepietsie knoflook. Wauwwie wat eten we hier geweldig. Die kip is zo ooooontzettend lekker, nog nooit zo een lekkere kip gehad. Het toetje doet er niet voor onder….lemon mousse en schapenyoghurt met honing. Wow…die schapenyoghurt is de lekkerste yoghurt ooit.. Waar kennen we die kopen? En kunnen ze die verzenden naar les Pay Bas?

We gaan inpakken en morgenvroeg verkassen…..

2 uur later…we hebben ingepakt. Nog even Biescas verblijden met ons bezoek. Nog een paar boodschappen voor vanavond en morgenvroeg.

A bientot…tot morgen. In Torla

Odie op wacht voor het kasteel van Jaca

Jaca en het Monasterio San Guan de la Pena (klinkt als een verhaal van Suske en Wiske)

Het is domingo (zondag) vandaag en veel is dicht volgens de receptie. Misschien is er zo hier en daar een kleine winkel open voor boodschappen…ennn Jaca is op zondag leuk. Veel te zien ook. De receptie geeft de doorslag…het is vandaag wat minder weer in de Ordesa vallei…dus we geven de voorkeur aan een bezoek aan Jaca. Nou dat was niet verkeerd!!!

Wat een mooie oude, leuke, levendige, muzikale stad is dit zeg. Eerst de halve stad rondgereden voor een parkeerplaats in de nauwe straatjes…En natuurlijk komt weer dat rottige verwarrende eenrichtingsverkeer, in combinatie met al die geparkeerde auto’s, bovendrijven …een lastig Spaanse karaktertrek. Uiteindelijk, na 3 keer de stad doorrijden, vinden we een goede parkeergarage.

Eenmaal boven op het plein worden we aangetrokken door de nauwe straatjes van de oude stadje. Het is er duidelijk koeler door de vrijwel permanent aanwezige schaduw van de huizen.

Het is een toeristenstad met behoorlijk wat attracties waardoor het druk is en veel op zondag open is wat het voor ons erg leuk maakt.  Er is zelfs een kleine supermarkt open.

Het is koffietijd, dus eerst neerstrijken op een terrasje en cappuccino bestellen. We krijgen een enorme hoeveelheid slagroom met koffie…veel voor weinig.

Jaca is gelegen op een heuvel, een stad van de heren van Aragon. De eerste koning Ramiro d’un eurste (we schrijven ongeveer 1200 denk ik) is zelfs bijgesteld in het nabijgelegen klooster San Guan de la Pena. In de stad staat zijn standbeeld…kijk maar eens goed naar zijn houding (smile J).

Midden in de stad ligt een vijfhoekige fort, prachtig om te zien en geheel bewaard gebleven.

Niets is op de straten uitgestald…alle koopwaar is te vinden in de winkels. Alleen sommige restaurants en tapasbarretjes hebben de tafels en stoelen buiten staan. Jaca heeft iets authentieks…iets origineels. De stad leeft echt. Zeker als je door de straten heen steeds Spaanse bandjes hoort spelen. Allemaal oude middeleeuwse instrumenten. Met name doedelzakken. Op het plein van Ramiro 1 komen ze allemaal samen en spelen de groepen/mensen tegen elkaar….zo muziek maken levert een heel uitgelaten en uitbundige sfeer op. Na afloop worden de instrumenten door instrumentmakers nagekeken en zo nodig gerepareerd. Je moet bedenken dat alle instrumenten gemaakt zijn van hout en huid. De lunch bestaat uit heerlijke tapas en tostadas. Vrolijk lopen we de straatjes door richting auto. Volgende stop is het klooster van San Guan de la Pena.

scooby Doo was er ook

De weg naar het klooster is 27 km met alleen maar een smalle tweebaans weg die prachtig is. Ze geeft een overzicht van de vallei ernaast. Langzaam klimmen we naar 1.060 m en dalen dan weer af naar het klooster. Met een gangetje van 40 km gemiddeld zien we recht voor ons het klooster opdoemen. Een enorm ding…bovenop een berg. Auto parkeren en vragen of Odie ook naar binnen mag…misschien??? Vragen…bellen…misschien…duimen…en ja hoor het mag. Odie mag mee “weesgegroetjes halen in de kerk”. Wel optillen wordt verzocht. Dat zullen we braaf doen.

Het blijkt dat het gebouw waar we nu zijn het nieuwe klooster is, gebouwd in 1850, nadat in het oude klooster een hevig brand heeft gewoed. In het nieuwe klooster is een archeologische site gevestigd en worden de opgravingen van de omgeving bewaard. Bovendien is er een museum van de historie van Aragon EN een heel groot hotel. (???? Ja een hotel).

1 km naar beneden is het oude klooster. Daar kunnen we met de bus naartoe. Even wachten, instappen en 5 min later zijn we beneden. De buschauffeur kijkt vreemd op als we Odie meenemen. “mag niet” zegt ie…argwanend laat ie ons toch meegaan. Beneden nogmaals….tickets hebben we al gekocht. Wachten, wachten…en nu mag het dan.. Odie is toegelaten tot de kerkgangers.

Het klooster is ingebouwd in- en onder de rotsen…mooi maar toch ook weer snel gezien…met 30 min zijn we weer terug bij de bus. Het is meer de historie die achter dit klooster zit. Een van de oudste van Spanje. Via een nog smallere en steilere weg weer terug naar de camping. Genoeg geweest voor vandaag.

Odie heeft de weg naar Santiago de Compostello gevonden!!!

PS: Esther…ik heb nu wel Frans geleerd maar daar heb ik effe niks an…niemand spreekt hier Frans. Allemaal Spaans !!..zelfs moeizaam Engels en geen Duits. En nu?

Alle Spaanse menu’s…er is geen worst van te maken. Ik ken alleen Choriza.

Buenos Noches….

Camping Valle de Tena - Spaanse Pyreneen

Gisteren om 7.00 opgestaan. Eerst huisraad uit de tent halen en voor de auto opstapelen. Tent opruimen en die als eerste in de kofferbak, daarna kunnen alle andere spullen de auto ingeladen worden. Ik had het betere propwerk verwacht maar het valt nog mee. Om 8.45 wordt de hond ingeladen, gaat Greetje zich douchen en ik volg daarna. Om iets over negen zijn we bepakt klaar om aan te rijden…alleen, nog even langs de bakker en de epicier voor wat eten en drinken onderweg. Zo rond 9.30 kunnen we dan uiteindelijk echt aanrijden.

Vanaf Arnaouchot – Leon – Castets – Dax – Othez (wow…heel erg mooi stadje) – Navarenx (prachtige burcht) – Oloron – de Aspevallei in richting spanje gereden. Vanaf hier wordt het echt prachtig. De vallei is vrijwel onbewoond, geen zichtbaar toerisme, alleen natuur. Steeds hoger klimmen we naar de Col du Somport. We laten het van het weer afhangen of we de tunnel nemen of de pas. Vlak voor de col rijden we langs fort du Portalet. Een enorm fort, uitgehakt in de rotsen, dominerend over de smalle vallei ernaast. Het fort ligt er verlaten bij…geen toerisme…geen toegang…niets, alleen afgesloten hekken. Echt een juweeltje om te zien…maar ja.

Even verderop doemen de besneeuwde toppen van Pic d’Arnousse op (2.300 m) waar de Col begint. Gelukkig is het weer ons goed gezind en kunnen we de Col rijden in richting Spanje. De Franse kant is prachtig. Goede weg, breder als gedacht en mooi uitzicht…Vanaf de Spaanse kant gaat het bij wijze van spreken met een snelweg naar beneden naar Canfranc Estacion, 10 km verderop…niet mooi dus.

En dan kom je in het plaatsje Canfranc, ik had er al over gelezen, met een spoorwegstation uit begin 1900 wat 2-3 keer zo groot is als Den Haag centraal….Idioot gewoon. Het enorme ding is op zichzelf al een attractie geworden terwijl er niet eens meer een trein naartoe gaat. Al 50 jaar niet meer. Indertijd is het gebouwd om het transpyreneeenverkeer (wat een woord) tussen Spanje en Frankrijk te intensiveren. Een soort prestigeding zeg maar. De rails vanuit Frankrijk ligt er nog maar is nooit aangekomen, overwoekerd met decennialange vegetatie en roestige spoorbruggen….enkelbaans smalspoor.

Vanaf Canfranc is het een eitje over brede wegen via Jaca (spreek uit “gakka”) naar Sabinanigo…Hier gaat het een beetje fout. Hoe kan iemand een dorp/stad bouwen die zo opeengepakt is en vol hoogbouw staat terwijl er zoveel ruimte om die stad heen is? Dit is een onding. We rijden het centrum in om vervolgens door te rijden naar de camping. Maarrrr dat gaat zomaar niet…neeee..het centrum is afgesloten voor een “feria” (feest) en dan maar een omleiding. Een omleiding die niet aangegeven staat, ineens hellingen heeft van 25% en meer door idioot smalle steegjes waar net GEEN 2 auto’s doorheen kunnen zonder kunsten. En dan ook nog die enorme wirwar van eenrichtingsweggetjes…het is bijna ondoenlijk.

Nee echt ondoenlijk. Met veel zwoegen komen we weer terug bij af en gaan we ruim om de stad heen. Eindelijk.

Om een uur of half drie komen we aan in Senegue/Sabinanigo, camping Valle de Tena (de vallei van Tena). Een 3 sterrencamping…langs de hoofdweg naar Biescas en 30 km van Torla verwijderd.

Omdat we uit berichten van de laatste dagen steeds wisselvallig weer horen hebben we besloten om op deze camping geen tent op te zetten maar een hele kleine cabin te huren…dat schijnt gebruikelijk te zijn hier in deze contreien vanwege het weer.  Ennn dat hebben we gemerkt…net nadat we alles binnen hebben begint het me toch te storten…ohwwww …het is maar eventjes, nog geen 10 min, maar genoeg om alles volledig doorweekt te hebben; de tent zelf met alles erin. Gelukkig is ons dat bespaard gebleven. De helft van de spullen zitten nog in de auto…de andere helft in de cabin van 4x5 m. Bovendien is de prijs voor een dergelijke cabin erg gunstig…ongeveer 12 €/dag duurder als een campingplaats. Inclusief douche, toilet, 2 bedden, een grote kast, TV, elektra, tafel en stoel….+ veranda van 1 m. We vullen de huisraad wat aan met de CADAC, onze stoelen en tafel, koffieapparaat en theeketel, bestek, koeler en eten…Binnen een uutje zijn we op en top gesettled.

Na een dag van reizen zijn we dan ook best moe…ook al was het maar 300 km…we hebben er toch wel 5 uur over gedaan; binnendoor weliswaar.

arno was een beetje moe en melig ...zoek de verschillen